Nghệ thuật ẩm thực – Hải xà cửa nhượng

Từ khi người đời phát hiện ra bãi biển Thiên Cẩm (Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) chính là một bãi tắm tuyệt diệu, mùa hè, người tứ xứ cưỡi mô tô, ô tô về nghỉ, tắm kìn kìn, thì ông em giai nhà báo Triều Hải Quỳnh, một như dân chính hiệu, cũng phát hiện ra rằng thả lưới trên cạn dễ “kiếm cá” hơn là thả lưới dưới biển. “Cá” đây là những cái ví tiền đầy căng của du khách còn lưới của ông, chính là cái quán nhậu với món đặc sản “Hải xà”, tục danh là rắn biển mà ngư dân vẫn gọi bằng con đẻn. Rắn đẻn là một giống vật lạ lùng. Đầu rắn, thân rắn, nhưng đuôi lại bẹt ra như cái mái chèo để quạt nước. Chính nhờ cái “mái chèo” này mà con đẻn có sức bơi cực kỳ dũng mãnh, nhất là lúc nó ngon ngót cái dạ dày. Những con cá, con tôm bị nó phát hiện ra, đừng hòng thoát. Bình thường con đẻn nằm sát đáy biển, chỉ lúc đói mới nhao ra. Vừa có phổi như bò sát lại vừa mang như cá. Chính vì thế mà tuy sống chủ yếu trong nước, nhưng bị bắt lên cạn, đẻn có thể sống được tới 48 tiếng đồng hồ. Họ nhà đẻn khá phong phú như đẻn hoa, đẻn kim, đẻn cơm, đẻn rồng, đẻn khoang… Con đẻn khoang trông hệt con cạp nong, cũng từng khoanh đen vàng xoắn xuýt. Nếu không có cái đuôi bẹt thì đố nhận ra. Quý nhất là đẻn kim, đẻn rồng. Giống đẻn nào cũng độc. Người bị đẻn cắn không bị đau nhức sưng tấy như bị rắn độc trên đất cắn, mà khi nọc ngấm, chợt thấy buồn ngủ. Rồi cứ thế ngủ lịm đi, lịm đi mãi. Nếu không kịp thời cứu chữa có thể chết. Bờ biển nước ta có khá nhiều nơi có rắn biển. Nhưng nhiều nhất có lẽ là Cửa Nhượng này. Cách đây mươi năm, ngư dân chả ai ăn đẻn. Kéo lưới, đi câu mà thấy, đập chết quẳng lên bờ cả đống. Cũng như rắn mòng (nùng nục) ở Thái Bình, Nam Định vậy thôi. Hơn hai mươi năm trước, trưa tháng sáu, nước ruộng nóng giẫy lên, nùng nục chết nổi lều bều, thối inh cả ruộng, có con to cỡ bắp tay người lớn. Hợp tác xã phải điều người nhặt đem chôn, xã viên mới dám cấy. Thế mà bây giờ lái buôn về tận làng mua nùng nục đem sang Tàu, giá tới 120 nghìn đồng một kg. Rắn biển cũng thế… Cái quán nằm sát mép biển, giữa một vườn phi lao. Giữa trưa, biển trắng lấp lóa, gió thổi lồng lộng. Nhóm chúng tôi bốn người. Vì có hẹn trước, nên chủ quán dành lại cho con đẻn cơm một cân hai. Trước mặt chúng tôi, con đẻn bị buộc cổ treo lủng lẳng, cứ gồng mình lên cuồn cuộn. Đã quá quen với những bữa thịt rắn bên Lệ Mật – Gia Lâm – Hà Nội, nên tôi chú tâm quan sát chủ quán thao tác. Xem ra anh chàng này thạo làm thịt rắn biển không kém gì thạo đi biển. Con dao sắt lia 1 vòng quanh cổ rắn. Chỉ một thoáng da rắn đã bị lột, bộ lòng rắn, anh ta uỳnh uỵch chạy vào: Này! Bác nào … bác nào… yếu cái… khoản kia nhất? Tui cho cái mật này. Về, nhất định được bác gái thưởng “huân chương”. Ở Lệ Mật, người ta hòa mật rắn vào một cốc rượu, để mỗi người nhấp một chén cơ mà. Lệ Mật có cách của Lệ Mật. Bầy tui có cách của bầy tui. Thích ai thì tui cho. Nào! Bác nào… Thấy chả có ai tỏ vẻ muốn nhận huân chương của vợ. Hắn ta đành theo gợi ý của chúng tôi, bóp cái mật vào rượu như ở Lệ Mật. Và nếu như ở Lệ Mật, người ta có thể từ con rắn chế biến được tới 40 món, thì ở đây chỉ có ba món: rắn xào lăn, rắn băm viên rán và rắn bọc lá lốt nướng. Thấy chủ quán cầm bộ da con đẻn định vứt đi. Tôi vội ngăn: Đừng! ở Lệ Mật, người ta nhúng da rắn vào nước sôi non rồi thái ra rán ròn, tuyệt lắm. Hắn ta làm theo ngay. Thế là đặc sản “Hải xà” Cửa Nhượng từ nay thêm món thứ tự. Cách chế biến ở đây không cầu kỳ như ở Lệ Mật mà mộc mạc, dân dã, vì vậy có một phong vị rất riêng. Thịt rắn biển thơm, ngọt đậm hơn thịt rắn đất, khách rất mê ăn. Bãi tắm Thiên Cẩm dài tới 2 km, nước rất trong, sóng ít, bãi sạch. Vì mới phát hiện nên vẫn còn giữ nguyên vẻ hoang sơ. Biển kề vào núi. Phía xa, Cao Vọng Sơn xanh mờ. Ngay dưới chân núi Cao Vọng là Kỳ Hoa hải khẩu, một địa danh nổi tiếng trong lịch sử. Thiên Cầm Sơn ở ngay trước mặt. Núi không cao nhưng đẹp. Tương truyền thuở mới lập nước. Mỗi khi đi tuần thú, vua Hùng lại dẫn các quan lên núi này để nghe tiếng nhã nhạc của trời. Vì vậy mà thành tên “Thiên Cẩm” đàn trời. Năm 1407, quân Minh tràn sang. Phòng tuyến Bạch Hạc vỡ, cha con Hồ Quý Ly bị bắt ở Thiên Cẩm. Hồ Hán Thương bị bắt ở núi Cao Vọng. Tướng Minh là Trương Phụ nghe chữ “Thiên Cầm” bắt dân ta đổi chữ “Cầm” là đàn sang chữ cầm là bắt. Núi Đàn trời trở thành núi Trời bắt. Mãi 20 năm sau, khi Vương Thông – tướng nhà Minh phải lập đàn thờ ở Đông Quan – Hà Nội để về đến nước còn tim đập chân run, đất nước sạch bóng giặc, thì núi trời bắt mới lại được trở lại là núi đàn trời. Thưởng thức xong bữa tiệc rắn biển. Lên Thiên Cẩm chơi. Thấy trời đất bao la. Sóng lao xao. Thông vi vút … như những bản đàn bất tận. Thảo nào mà gọi là đàn trời.
-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (15(67))1999.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *