Lễ tết cổ truyền của người Chăm

Đồng bào Chăm, còn gọi là Chàm, hiện đang sinh sống tại hai tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, và một số ít tại Châu Giang tỉnh An Giang. Cũng như các dân tộc anh em khác, người Chăm ăn Tết cũng rất linh đình, nhộn nhịp. Hai lễ lớn nhất trong năm là Păng – Katê và Păng – Chabư được xem như cái Tết của họ. Păng – katê cử hành vào ngày mồng 1 tháng 7 theo lịch Chăm tức là khoảng tháng 9 dương lịch và Păng – Chabư cử hành vào ngày 16 tháng 9 theo lịch Chăm tức vào khoảng tháng 2, tháng 3 dương lịch. Vào những ngày lễ, đông đảo đồng bào Chăm từ các nơi đổ về tại ba nơi hành lễ, đó là đền Pô Nưgar, tháp Pô Rômê ở huyện Ninh Phước tỉnh Ninh Thuận và tháp Pô Klông Garai ở thị xã Phan Rang – Tháp Chàm. Tết Păng Katê là ngày tế lễ các vua Chăm thuở xa xưa có công dựng nước và hướng dẫn việc nông trang, thuộc về dòng họ người cha, tượng trưng cho khí dương, cho nên phải cử hành vào buổi ban mai, còn Tết Păng Chabư là lễ cúng tế các nữ thần Pô Giang nữ tức các hoàng hậu, công chúa Chăm, thuộc dòng họ mẹ, tượng trưng cho khí âm nên được cử hành vào buổi chiều tối. Sáng mồng một Tết, các chức sắc Chăm cùng toàn thể bà con xa gần đều tề tựu về ba nơi hành lễ, quần áo thật mới mẻ, chỉnh tề. Các thầy Cả và bà Bóng ngồi theo phẩm trật, thứ tự cao cấp trong căn nhà dựng trước cửa đền hay cửa tháp. Lễ cúng gồm có hoa quả, bánh trái đủ loại, cùng cơm, rượu và thịt. Ban nghi lễ gồm các thầy Cả sư, phó Cả sư, thầy Bà xế, thầy Kè- ke vừa kéo đờn Kanhi (đàn mu rùa) vừa xướng văn tế lễ. Còn các bà Bóng thì lo dâng rượu và múa rừng. Tưởng cũng nên nhắc đến người Chăm gồm có hai ngành: ngành theo đạo Ba La Môn và ngành theo đạo Hồi. Ngành theo đạo bà la môn rất kiêng cử thịt bò, còn ngành theo đạo hồi thì kiêng ăn thịt heo. Ngày Tết người Chăm theo đạo Hồi thường đến đền thờ đạo Hồi vào ngày đầu năm để nghe chức sắc đọc kinh Coran, cầu nguyện đấng Alah, sau đó các tín hữu ra sông, ra suối tắm tẩy uế những cái xui, cái xấu của năm cũ và rước cái mới, cái tốt lành của năm mới. Ngày mồng 2 Tết là ngày dành riêng cho các chức sắc ăn Tết tại nhà. Qua ngày thứ ba trở đi, cho đến ngày thứ 7 hay thứ 9 thì đến lượt mọi người tổ chức ăn Tết.
Nguyễn Nhân Thống-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (14(188))2000

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *