Đến quyết toán khống – Phần 2

Quy mô vốn nhỏ, không được cấp thêm, khả năng tự tích lũy hạn hẹp, các doanh nhân nhà nước khó có thể thoát khỏi vòng luẩn quẫn tồn tại bấy lâu nay: vốn ít – công nghệ sản xuất lạc hậu- sức cạnh tranh yếu- hiệu quả thấp- tích lũy thấp…
Thứ hai, cơ chế phân phối lợi nhuận sau thể hiện hành chưa gắn chặt quyền lợi của doanh nhân nhà nước và tập thể người lao động trong doanh nghiệp với kết quả kinh doanh của 9 doanh nghiệp. Với cơ chế hiện hành và nếu có lợi nhuận doanh nghiệp chỉ có thể có nguồn để trích lập các quỹ không chia (quy dự phòng tài chính, quỹ dự phòng trợ cấp mất làm việc…) sau khi đã nộp đủ tiền thu sử dụng vốn ngân sách và chi đủ một vài nội dung khác… nếu vẫn còn. Người lao động chỉ được nhận thu nhập bổ sung từ quỹ khen thưởng và phúc lợi của doanh nghiệp nếu phần lợi nhuận còn lại sau khi đã chi các nội dung trên và đã chia lãi cổ phần (trường hợp doanh nhân nhà nước phát hành cổ phiếu) vẫn còn dư. Điều này ít có tác dụng khuyến khích vật chất đối với người lao động trong doanh nghiệp phấn đấu nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh bởi lợi ích mà họ được hưởng không gắn bó chặt chẽ với kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc không ít doanh nhân nhà nước cố tình hoạch toán không trung thực, làm sai lệch kết quả kinh doanh thực tế “lãi không thật, lỗ không thật” để tránh hoặc giảm bớt nghĩa vụ đối ngân sách, gây thất thu cho ngân sách nhà nước.
Thứ ba, bản chất nguồn thu ngân sách nhà nước ở nước ta là thu từ các hoạt động kinh tế, trong đó hoạt động của các doanh nhân nhà nước đóng vai trò quan trọng.
Do vậy, việc xây dựng cơ chế chính sách thu của nhà nước từ các doanh nhân nhà nước phải quán triệt quan điểm bồi dưỡng, tạo nguồn thu lau dài cho ngân sách nhà nước cơ chế phân phối lợi nhuận sau thể hiện hành ở các doanh nhân nhà nước hầu như mới chỉ giải quyết nguồn thu hiện tại cho ngân sách mà ít tính đến thực trạng tài chính nguy cơ tục hậu và thất bại trong cạnh tranh của các doanh nhân nhà nước. Trong điều kiện hiện nay, khi mà nguồn tài chính của các doanh nhân nhà nước rất hạn hẹp; khả năng tạo vốn của các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn; điều kiện bao cấp về vốn không còn được như trước thì việc mở ra cơ hội để các doanh nghiệp thực hiện tích lũy vốn từ kết quả sản xuất kinh doanh của mình, đổi mới kĩ thuật công nghệ để vươn lên là yêu cầu bức xúc cần được các nhà hoạch định cơ chế tài chính đối với doanh nghiệp giải quyết tháo gỡ. Việc bảo toàn vốn của nhà nước đầu tư vào các doanh nhân nhà nước, cũng như mức độ ổn định và tăng nguồn thu một cách vững chắc cho ngân sách nhà nước gắn liền với sự tồn tại, phát triển và khả năng cạnh tranh của doanh nhân nhà nước trong tương lai.
Thứ tư, theo cơ chế hiện hành, lợi ích của nhà nước và lợi ích của các cổ đông khác (trường hợp doanh nhân nhà nước có phát hành cổ phiếu) với tư cách là đồng sở hữu doanh nghiệp đã không được thực sự bình đẳng. Việc nhà nước được lĩnh “cổ tức” dưới dạng tiền thu sử dụng vốn ngân sách diễn ra khi doanh nghiệp nhà nước chưa bù đắp hết các khoản chi phí sản xuất kinh doanh thực tế đã bỏ ra trong kì là không phù hợp với các nguyên tắc chung trong việc phân chia lợi tức cổ phần của doanh nghiệp cổ phần. Trong trường hợp doanh nghiệp nhân dân có thực hiện hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp khác trên cơ sở hợp đồng thì phần lãi (nếu có) mà các bên tham gia với tư cách cùng góp vốn cũng phải được nhận cùng lúc chứ không tách rời như cơ chế tài chính hiện hành…
Có thể nói: cơ chế phân phối lợi nhuận sau thuế hiện hành chưa tại điều kiện cho doanh nhân nhà nước có khả năng tích lũy vốn, đáp ứng nhu cầu đổi mới kĩ thuật công nghệ, tăng khả năng cạnh tranh; chưa tạo nên động lực mạnh mẽ thúc đẩy doanh nghiệp nhà nước phát triển; chưa đứng trên quan điểm nuôi dưỡng, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước; đồng thời cũng chưa phù hợp với vị thế chủ sở hữu doanh nghiệp của nhà nước.
Hà Trang – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 41 (206) 2001

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *